Computertest AIM 65 microcomputer Hob-bit

De AIM 65 (AIM staat voor: Advanced Interactive Microcomputer) van Rockwell is opgebouwd uit een ‘master module’, waarop de microcomputercomponenten, een display en een printer zijn aangebracht, en een ‘keyboard module’. De beide modulen dienen d.m.v. een bijgeleverde flat cable (ca. 10 cm) met elkaar te worden verbonden. Eventueel kan een langere flat cable worden gebruikt, tot 1 m. De AIM 65 is ingericht op het werken in de assembly-taal en beschikt over een zeer uitgebreid monitorprogramma van maar liefst 8Kbyte. Op de print is plaats voor een assembler/editor en een BASIC-ïnterpreter (8Kbyte), beide in ROM.

Microprocessor
Het hart van de AIM 65 wordt gevormd door de R6502 microprocessor, die door Rockwell als second source voor de 6502 van MOS Technology wordt gefabriceerd. Deze 6502 wordt o.a. ook toegepast in de KIM-1 en de PET.
De R6502 op de AIM werkt bij een klokfrequentie van 1 MHz, zodat de minimum instructie-cyclustijd 2 j bedraagt. De processor kan 65 basisinstructies uitvoeren en kent 13 adresseermethoden.

Geheugen
De AIM 65 is in 2 versies leverbaar, afhankelijk van de hoeveelheid RAM die zich op de print bevindt. Er is een 1 Kbyte versie en een 4Kbyte versie.
Voor de RAM is gebruik gemaakt van IC’s van het type 21 14, die elk een capaciteit hebben van 1 Kx4 bit. Op de print bevindt zich een 8Kbyte ROM, waarin het monitor-programma is opgeslagen. Er is plaats voor nog eens 12Kbyte ROM, waarin een assembler/ editor (f 260,—) en een BASIC-interpreter (f 305,—) kunnen worden ondergebracht. Tevens is een Pascal compiler/interpreter leverbaar, die f 1100,— kost.
De ROM wordt gevormd door IC’s van het type 2332 (4Kx8 bit).

Toetsenbord
Dit bestaat uit 54 toetsen, waarmee in totaal 70 verschillende karakters kunnen worden weergegeven, nI,:
. 26 letters
. 10 cijfers
. 22 lettertekens (zoals ?;“:,)
. 9 besturingscoden, zoals shift, return en escape.
. 3 door de gebruiker te bepalen functies F1 , F2, F3.
De kwaliteit van het toetsenbord is zeer goed. Het ziet er gedegen en professioneel uit en laat zich bovendien gemakkelijk bedienen. Het toetsenbord is onder- gebracht op een print, waarmee een matrix-structuur wordt verkregen (7x8). De hardware-interface wordt verzorgd door de R6532 RIOT. M.b.v. deze inter- face en het monitor-programma wordt gescanned’ of er een toets is ingedrukt en zo ja, welke dit dan is.

Display
Het display op de AIM 65 bestaat uit twintig 1 6-segments alpha-nummerieke displays, waarmee alle ASCII-karakters kunnen worden weergegeven. Elk display bevat een intern geheugen, een decoder en een driver. De R6520 PIA, die direct achter het display is aangebracht, doet dienst als interface tussen de adres-, data- en besturingsbus en het display. Omdat de afzonderlijke displays niet worden gemultiplexed maar continu worden aangestuurd en dus continu branden, wordt een zeer stabiele weer- gave verkregen die tot op ca. 2 meter af- stand goed leesbaar is.

Printer
De printer drukt tekst af op temperatuur- gevoelig papier d.m.v. 1 0 thermische elementen, die elk 2 karakters kunnen af- drukken volgens een 5x7 matrix. De thermische elementen zijn aangebracht op een beweegbare kop, die gedurende een printcyclus (di. het afdrukken van 1 regel tekst = 20 karakters) in horizontale richting 7 maal heen en weer wordt be wogen, waarbij ieder element max. 5 punten op het papier aanbrengt. Afhankelijk van het karakter dat moet worden weergegeven, worden de afzonderlijke thermische elementen in- of uitgeschakeld.
De conversie van karakter-codes (ASCII) naar 5x7 punt-coden wordt gedaan door het monitor-programma, dat ook detiming van elke print-cyclus voor zijn rekening neemt.
De snelheid van de printer bedraagt 120 regels per minuut.

Input/output
Op de print zijn de volgende 1/0-modules aanwezig:
. R6532, een RAM, 1/0-poort en timer (RIOT) in één LSI-IC. Dit IC wordt in zijn geheel gebruikt voor de interface met het toetsenbord.
. R6520, een ‘peripheral interface adapter’ (PIA), die wordt gebruikt als interface met het display.
. 2 x R6522. De R6522 is een zgn. ‘versatile interface adapter’ (VIA), een IC dat alle mogelijkheden in zich heeft van de R6522 PIA met zijn 2 I/O poorten, maar bovendien beschikt over 2 interval timers, een serie/parallel- en een parallel/serie schuifregister, en een ingangsdataregister (latch) in de /0-poorten. Eén van de VIA’s wordt in zijn geheel gebruikt als printer-interface. De andere VIA is beschikbaar voor de gebruiker; de verbindingen tussen de R6522 en de buitenwereld lopen via de application-connector.
Samengevat komt het er dus op neer dat de gebruiker aan ‘echte’ input/output mogelijkheden de beschikking heeft over slechts 2 1/0-poorten. In veel gevallen zal dit niet voldoende zijn. Omdat echter de adresdata- en besturingsbus naar buiten toe zijn uitgevoerd (via de expansion connector), kan men, zij het dan op een afzonderlijk print, nog alle kanten uit.

Externe intertaces
De AIM 65 beschikt over een tweevoudige cassetterecorderinterface en een Teletype-interface. De software die voor de interfaces noodzakelijk is, bevindt zich reeds in het monitorprogramma. Via de cassetterecorderinterface kan data worden overgebracht volgens AIM 65 formaat en volgens KIM-1 formaat.
Tevens is logica aanwezig voor ‘recorder remote control’ , waarmee de motor van de cassetterecorder kan worden in en uit- geschakeld. De TTY-interface is een 20 mA stroomlus voor full duplex. De maximale baud rate is 9600.
De volgende extra’s zijn voor de AIM leverbaar:
. video interface kaart op euroformaat t 650,—
. RAM-bufferkaart met 4K RAM en buffer t 475,—
. RAM kaart met 8K RAM f 645,—
. relaisdriverkaart voor 32 relais f 325,— S RAM kaart met battery-backup en 4K
RAM f 800,— (Alle hierboven vermeldde prijzen zijn excl. BTW).

Monitorprogramma
Het monitor programma beslaat 4Kbyte en is ondergebracht in 2 ROM-IC’s. Het programma geeft de gebruiker de volgende mogelijkheden:
. lezen en veranderen van de inhoud van een geheugenlocatie;
. invoeren van programma en data volgens de hexadecimale voorstelling;
. opdracht tot het uitvoeren van het gebruikersprogramma;
. lezen en veranderen van de inhoud van één van de 6502-registers;
S lezen en schrijven van een programma van en naar de cassetterecorder.
. debuggen van een programma, o.a. met behulp van het instellen van breakpoints en de ‘single step’ methode,
Om van deze mogelijkheden gebruik te maken, dienen bepaalde letters en/of tekens via het toetsenbord te worden ingetypt. Zo verschijnt op het display de inhoud van de geheugenlocaties 0, 1 , 2 en 3 wanneer we achtereenvolgens intypen:
M 0 Return.
Het efficiënt gebruiken van bovenstaande mogelijkheden vergt wel enige ervaring, omdat voor het uitvoeren van bepaalde functies nogal onlogische commando’s moeten worden ingetypt, zoals en / voor resp. het aangeven van het startadres en het weergeven van de inhoud van de volgende geheugenlocatie, dit terwijl we toch de beschikking hebben over een compleet toetsenbord.

Voeding
Een voeding dient afzonderlijk te worden aangeschaft. De volgende spanningen en stromen zijn nodig:
. 5 V + of — 5% , gestabiliseerd. Afhankelijk van de hoeveelheid RAM en ROM die op de AIM 65 aanwezig is, betrekt de computer uit de 5 spanningsbronl . . . 1,5A.De 5V spanning voedt de microcomputercomponenten, de cassette- en TTY-interface en het display.
. 24 V + of — 1 5% , ongestabiliseerd, waaruit 0,2 . . . 2 A wordt betrokken. De 24 V spanning is nodig voor de voeding van de printer en de TTY-interface.
De computer zelf kan werken met alleen de 5 V spanning. Wanneer echter een poging wordt gedaan om de printer te activeren, verschijnt op het display de tekst ‘PRINTER DOWN’. Wanneer alleen de 24 V spanning op de AIM wordt aangesloten, zal het papier van de printer conti nu worden doorgevoerd . E r wordt echter geen blijvende schade aangericht.

Documentatie
De documentatie (in de Engelse taal) is erg uitgebreid en zonder meer goed te noemen. Bijgeleverd zijn:
S Een R6500 hardware manual met een beschrijving van de R6502 microprocessor, de R6520 PIA, de R6522 VIA en de R6532 RIOT.
. Het R6500 programming manual, waarin de instructieset van de R6500 uitgebreid wordt besproken. Boven- dien zijn enkele interfaceprogram ma’s opgenomen.
. AIM 65 users guide, een zeer complete beschrijving van de opbouw en de werking van de AIM 65 (zowel hardware als software).
. Listing van het monitor-programma.

Conclusie
De AIM 65 is een compleet gebouwde en geteste microcomputer, opgebouwd rondom de R6502 microprocessor van Rockwell. Vergeleken met de ‘conventionele’ microcomputers, zoals de KIM-1 , de TK 80 en de MEK6800 D2, beschikt de AIM 65 over diverse extra’s, zoals een volledig toetsenbord, een alpha-numeriek display voor 20 karakters en een 20-koloms printer. Toch is de prijs van de AIM niet eens zoveel hoger dan die van bovengenoemde systemen: de AIM kost nI. f 1150,— excl. BTW (1 Kbyte uitvoering).
Eigenlijk begrijpen we niet goed, waarom Rockwell geen video-RAM en idem interface heeft toegevoegd. De AIM zou dan bovendien als complete personal computer te gebruiken zijn en zou zeker kunnen concurreren met de TRS-80 en de PET.
Importeur van de AIM 65 is Famatra
Benelux, postbus 721, Breda
(076) 13 34 57.

Voorop de HCC Nieuwsbrief van mei 1979!