De Atom is zowel leverbaar als bouwkit als compleet gebouwd en getest. Het voor de test beschikbaar gestelde exemplaar was ooit als bouwkit geleverd en was reeds intensief gebruikt. Alle elektronica, van toetsenbord tot en met de modulator is op &n grote printplaat aan gebracht. Deze is van uitstekende kwaliteit, dubbelzijdig doorgemetalliseerd en met cornponenten opdruk. Vooral voor zelfbouw is dit erg belangrijk. Alle IC’s, ook de flL typen, zijn op voetjes gemonteerd. In standaarduitvoering blijkt nog 40¾ van de voetjes leeg te zijn.
Daarom volgt nu een overzicht van wat men in basisuitvoering krijgt en wat men, om de prijsstelling in basisuitvoering concurrerend te houden, er later zelf bij kan plaatsen.
Standaard zijn aanwezig
— 6502 microprocessor met bijbehorende klok oscillator en decodeer circuits.
— 2 kilo-byte RAM type 2114, waarvan 1/2 kilobyte voor het beeldscherm, 1/2 kilobyte voor graphics en 1 kilo-byte voor intern gebruik van de BASIC zelf met nog wat gebruikers geheugen.
— 8 kilo-byte KOM waarin opgeslagen een 4 kilo-byte integer BASIC, assemblerroutines en het Cassette Operating System.
— Beeldscherm generator, opgebouwd rond de MC6847 chip van Motorola, met zowel grafische mogelijkheden als een 32xl6 regels tekstraster.
— Cassette in- en uit-gang, gestuurd vanuit een 8255 chip van Intel.
Op de print is nog ruimte Vrij voor:
— Uitbreiding met maximaal 5 kilo-byte gebruikersgeheugen, type 2114.
— Graphics geheugenuitbreiding met maximaal 5 kilo-byte, eveneens 2114.
— Een parallel in- en uit-gang met buffer en connector voor gebruik van een matrix printer.
— 4 kilo-byte KOM met floating point routines.
— 4 kilo-byte EPROM met gebruikers routines.
— Buffers en decoders, alsmede een Eurokaart connector voor het aansluiten van extern ge heugen.
— PAL kleurenprint.
De Atom wordt geleverd met een nette en stevige kunststof kast. Voordat men het systeem kan gebruiken dient nog een voedingsapparaat en een TV te worden aan gesloten.
Voor de voeding kan men volstaan met een ongestabiliseerde 8 Volt gelijkspanning, de stroomopname bij volledige bezetting blijft beneden 1,6 Ampére.
De TV kan zowel via de UHE modulator als door middel van een direct-video aansluiting worden gekoppeld.
De plug hiervoor wordt echter niet standaard meegeleverd.
Na inschakelen meldt het systeem zich in BASIC. Na enig intoetswerk vallen direct
enige zaken op:
— Het beeldscherm geeft een Vrij goed en stabiel beeld.
Door gebruik van de MC6847, een complete VDU chip naar Amerikaanse normen, is het aantal beeldlijnen beperkt en is ook de synchronisatie afwijkend van die in Europa.
De aangesloten portable TV had er echter geen moeite mee en gaf geen reden tot klagen. De karakteropbouw is wel wat afwijkend, bijvoorbeeld geen schuine streep door de nul en de letter 0 is een vierkantje, maar erg hinderlijk is dit niet. De schermindeling van 16 regels met 32 karakters komt ook bij andere computers in de goedkope prijsklasse vaak voor.
— Het toetsenbord voldoet niet.
Het is logisch dat men geen professioneel toetsenbord in deze prijsklasse kan verwachten. Toch dient de kwaliteit dusdanig te zijn dat typefouten niet door het toetsenbord in de hand worden gewerkt.
Zowel de plaatsing van sommige toetsen als de aanslag zijn niet goed en het zou veel beter zijn als men dit, desnoods tegen een kleine prijsverhoging, beter had aangepakt.
De importeur vertelde dat er aan een nieuw toetsenbord wordt gewerkt, maar dat dit voorlopig niet beschikbaar komt.
— De BASIC interpreter wijkt nogal af van de gebruikelijke uitvoeringen. Het lijkt er op dat men in Engeland, waar de Atom vandaan komt, gewoon maar begonnen is zonder te kijken hoe anderen een interpreter maken.
De afwijkende opzet, samen met het toetsen bord, zorgde er voor dat nieuwsgierigen die ‘binnen’ kwamen een record aan foutmeldingen om de oren kregen.
Dit maakt een eerste indruk minder positief. Dan maar eerst de handleiding er op na slaan.
Documentatie bestaat uit een boekje waarin de bouw en de werking van de hardware wordt beschreven en een dik boek over het gebruik van de Atom. Beiden zijn in de Engelse taal geschreven.
De hardware beschrijving en bouwaanwijzingen zijn summier maar voldoende. Samen met de tekst op de print is de kit zeker te assembleren, al geldt natuurlijk dat een beginner na het maken van een relatief kleine fout al behoorlijk in de nesten kan geraken.
Dit geldt echter algemeen ten aanzien van computer zelf (samen) bouw.
Met de naam Atomic Theory and Practice is het 220 pagina’s tellende gebruikersboek werkelijk erg goed.
Hierin worden stap voor stap alle mogelijk heden van de Atom beschreven en aan de hand van voorbeelden toegelicht.
Ook de beginnende BASIC gebruiker kan er mee uit de voeten en al doende leert men ook met deze wat afwijkende BASIC te werken.
Het gebruik
Voor een 4K BASIC is deze Vrij uitgebreid waarbij vooral de grafische mogelijkheden het erg goed doen.
Vooral na uitbreiding met meer geheugen is hier leuk mee te werken, want met het standaard geheugen loopt men zowel voor pro-
De Acorn Atom
Ook voor een bedrag van rond de duizend gulden zijn er in BASIC werkende computers te koop.
Naast de reeds langer op de markt zijnde Superboard II Van OSI is er de Acorn Atom en straks ook de VJC-20 van Commodore. Veel goed koper nog zijn de ZXSO en ZX81 van Sinclair.
Voor de hierna beschreven Atom geldt, net als voor de andere ‘low cost’ computers, dat men voor dit bedrag niet de prestaties van een drie maal zo duur systeem mag verwachten.
Aan de andere kant wil je geen bron van ergenis in huis halen voor de prijs van een goedkope kleurentelevisie,
Volledige bezetting levert een grafisch display met een 256 x 192 punten raster op. Deze uitbreiding kan in stappen worden uitgevoerd waardoor een steeds betere resolutie ontstaat.’
Hoewel men door plaatsing Van een ROM ook floating point mogelijkheden krijgt, ligt het gebruik van de Atom toch meer in de hobby sfeer. Ook met floating point uitbreiding heeft men een BASIC die het niet kan opnemen tegen bijvoorbeeld een 8K BASIC Van Microsoft.
De incompatibiliteit is vooral jammer voor mensen die programma’s over willen nemen. Er dient hiervoor Vrij veel omzettingswerk te worden gedaan.
Nadat de mogelijkheden met de graphics zijn uitgeprobeerd komt de assembler aan bod. In de 8K ROM zijn een aantal routines opgenomen die, samen met de BASIC interpreter, een assembler met beperkte macro mogelijk heden oplevert. Ook nu geldt een afwijkend gedrag ten opzichte van vele soortgenoten maar de assembler werkt wel, en goed ook. Niet dat iedereen assembler programmeur zal worden, maar voor het schrijven van machinecode routines is het erg handig.
Tenslotte het Cassette Operating System (COS).
Bij weinig micro’s is dit zo fraai uitgevoerd als hier. Opslag op tape geschiedt met 300 baud volgens de Kansas City (CUTS) methode met 1200 en 2400 Hz tonen.
De mogelijkheden komen overeen met een beperkt Disk Operating System met commando’s als CAT(alog), LOAD, SAVE en RUN, waarbij met bestandsnamen wordt gewerkt. De opslag geschiedt in blokken van 256 bytes die voorzien zijn van header en checksum.
Ook is het mogelijk verschillende opties mee te geven en om verschillende programma’s aan elkaar te rijgen.
Uitbreidingen
Hiervoor geldt dat er grootse plannen zijn, maar eveneens dat er nog maar weinig in Nederland leverbaar is.
De importeur wil, als men in Engeland de aanloop moeilijkheden achter de rug heeft, ook de uitbreidingen hier gaan leveren.
Hierbij wordt onder meer gedacht aan floppy disk drives, en een master station om verscheidene Atoms aan elkaar te knopen.
Ook is er een Pascal versie voor de Atom op komst. Parallel hieraan heeft de importeur ook plannen om diverse uitbreidingen zelf te laten vervaardigen.
Als eerste is een printer-uitbreiding op komst die leverbaar moet zijn bij het verschijnen van dit blad.
Conclusie
Sterke punten van de Atom zijn: grafische mogelijkheden, assembler, Cassette Operating System en de BASIC handleiding. Daartegenover staan zwakke punten als: matig toetsenbord, incompatibiliteit van de BASIC en weinig geheugen in standaard uitvoe ring. Een geheel gevulde Atom doet de prijs in de richting van bijvoorbeeld een Video Genie System of TRS-80 gaan.
In grafische toepassingen zal waarschijnlijk hevige concurrentie vn de toekomstige VIC 20 worden ondervonden.
Martien Opdam
Acorn’s long awaited Electron is here. It is smaller and cheaper than the BBC Micros, but the machines have a lot in common. Neville Maude thinks it should do well.
THE ELECTRON is small, neat — less than half the size of its ancestral BBC Micros. The finish, including keys, is light cream and mainly plastic which contributes to its light weight.
The mains transformer, 19V 14W, is separate and has an integral three plug, which is rather large, 3.5in. by 25in. by 2,65in., excluding prongs. This car cause problems with some switched sockets or double sockets when two plugs are being used. The advantage of having only low voltage reaching the computer is obvious, especially for children, there is also no heating problem in the main casing. The transformer appears to have a thermal overload cut — a good idea.
The norminal RAM is 32K, which is not immediately apparent from the instruction books. 1f one asks the computer now much RAM is spare, with the standard phrase
DIM P%:PRINT HIMEM — P%
the answer is 20,990. It is because the Electron does not support the teletext mode 7. The nearest is mode 6, see table, which needs about 8K as compared with mode 7 which uses 1K. Apart from this omission the modes are the same as for the Mode B, not the A — a real achievement in so low priced a micro. The high modes 0,1 , and 2 need 20K as they do with Model B but this is unavoidable, for example, mode 5 permits 16 colours with 160 by 256 pixels. in general the graphics are outstand ugly good though slower than the Model B.
The standard question to determine the operating system with these micros is *Help and the Electron replies with 1 0 OS, not the latest 1 .2. However, it s versatile with plenty of *FX commands. Indeed, there are a couple which the Model B does not have, namely *FX226 which sets the base number for Func A to P, and FX22 1 which does the same for Func Q to /
There are four sock s on the left of he computer, not the rig It as shown in the manual, and these are labelled underneath the case, UHF TV, vi leo, ROB, cassette. The video socket is for a monochrome monitor and the D socket for the cassette player is for 1 ,200 band, not alterable to 300 baud. There is also a multi-pin connector under the body, thoughtfully shielded with plastic in case anyone puts the micro on a metal projection. Presumably this will be used in conjunction with the first add-on for the Electron which is called the Elk. It is a general-purpose module to enable sideways ROMs, printer interface, games paddle sockets and RS-232.
The ULA is a large one, about 3Omm. by 3Omm. with 68 connections. It controls the colour palette and takes over the CRT controller action of the 6845 in the Model B.
But the Electron has no 6845, so there can be no sideways scrolling as used in games such as Planetoid. Internal timing is also taken over by the ULA, as is sound. This is less complicated that the BJ3C method. To allow reasonable compatibility between the two micros here are three tone channels and one for noise. However, only one tone channel at a time can be used on the Electron and the envelope is also more simple, most people will find it stil’ complex enough.
1f tested for speed using the statutory benchmarks the Electron runs about 30 to 40 percent slower. Arithmetical computations are the slowest but, since the BBC Basic is 50 fast the Electron is st2l doing well.
1f one t ies to bad a BBC cassette into the Electron the the title page usually comes out as monochrome hash — not always. The main program generally loads but then runs like an arthritic snail, about 2.0 to 4.3 times slower than it should. The Electron does its best, for example, it interprets mode 7 as mode 6 instead of just stopping, and since it cannot implement the double- height BBC command or titles it just prints two identical normal-height lines. The programs on the Electron Welcome tape ran perfectly on the Model B, but at present is not known if the versions of Snapper, etc., being rewritten for the Electron will be perfectly compatible on the Model B. As very rough mile, programs for the BBC Micros will not work on the Electron unless altered; programs for the Electron probably will work on the BBC but may not take advantage of all BBC facilities.
The Electron keyboard is a real one, not rubberised plastic, an experienced typist reported that she was perfectly happy with The construction is a little cheaper than that of the Model B but is still good, The number of keys has been reduced and both the user-programmable keys and the cursor keys are combined with others, A function key may be use in conjunction with 29 keys to give Basic keywords. For example, Print may be entered in full or as P or Function the Electron has the best of both words, There are two omissions, Tab and the shift back, but those who never had wich presurably not miss there. In general the Electron keyboard is easier learn than the BBC and considerable thought has gone into making it simple. The programmable keys run from 1 to 9 and then 0, as distinct from the BBC 0 to 9 series. The change means that the numeric and f values are the same on the same keys. Only one definition can be put in each programmable key, not three as in old BBC. Small hands will find it easier to reach k without stretching, a useful point since most Electron users will be young.
The Electron comes with a user guide, 290 pages, in a ring hinder. It is smaller than the BBC one, partly because there is Iess to describe but also because it is written more simply. Apart from not having an index it is a really superb book with better organised information than in the more detailed BBC manual. Those who have trouble with the BBC could try this volume as an alternative, if available separately, since much of the information is similar.
Another book supplied ïs Start Programming with the Electron; again this is excellent, much better than most other books written to help learning to program the BBC computer. One hopes the authors will produce a companion book for the BBC, otherwise this one will help to get started with both.
A Welcome tape is provided which follows the successful pattern with small improvements from experience. Some programs, such as Patterns, are much the same. Gomuku has come in from the BBC games of strategy cassette, Island is from Acornsoft’s graphics book and others are new. A two metre coaxial lead is provided for connection with a television set, production machines will also have a lead for the cassette player.
Many comparisons have been made between the Electron and the BBC micro; unavoidable as the latter is a known machine and the two have so much in common. Nevertheless, in the market place the contest will be between the Electron and micros costing less than £200 — a crowded arena. The Electron should do well as it bas many advantages over the present competition, Others will arrive, in particular there are Ataris on the way; the 600XL and 800XL should come in this price range and are said to be compatible with the vast range of existing software. It is not impossible for Acorn to reduce its price should it become necessary. Acorn’s decision not to release machines to software houses prior to the launch is interesting. On one hand it gives Acorn about two months lead with its 10 or so cassettes which are the first to be converted, on the other hand software sells computers.
The Electron will go out to dealers and high street chains. Acorn projects sales of 100,000 by Christmas with W H Smith stocking it and then perhaps Boots. The Electron should carry BBC Basic ïnto many more homes and it is anticipated children will use the BBC at school and the Electron at home. Curry is quoted as saying “The BBC is happy because they see it as support for the language, making it as standard as possible .“
. The Eleetron is an excellent micro for the money. It is rumoured it will sell for £199. It is a little unfair to compare it with the Model B which costs more than twice as much.
. The Electron will sell well at the cheaper end of the market place and the first add module should be available almost immediately after the launch,
. The Electron is not a replacement for the Model A; the Electron cannot be upgraded to a Model B, as could the A. Even when all add are available, which will make the cost higher than a Model B, the result will still be an augmented Electron, not a B.
. Backing will be good; books for the Electron have been written and a users club has been announced.
. The Electron has a good keyboard, colour, graphics and Basic plus strong connections in the educational field. It can be recommended as a first computer on which to learn, or as a step up from still cheaper types such as the ZX-81.
The 6502A processor runs at 2MHz when accessing ROM, but in the Electron at 1 MHz from RAM. This is because the RAM is in four 64K by 1-bit chips, for cheapness, so every access needs two operations
In modes 0,1 and 2 the RAM access of the video part of the ULA is interleaved between the 6502A access. For 4O out of 64 the processor is out of action. In mode 3 the processor is running full speed on alternate mes. In modes 4, 5, and 6 it runs at 1MHz all the time it accesses RAM Hence a program taking 10 seconds on the BBC in all modes can take on the Electron about 43secs in modes 0,1, and 2, about 34secs in mode 3, and 2Osecs in modes 4,5 and 6
A trick is to draw graphics by shifting the Electron into its faster modes during the drawing period and then back again The screen display will be somewhat strange during that period but become normal at the end.
The ULA register of mode is in &FEO7, a write-only register, and the operating system uses &0283. So program inserts could be something like:
500 DEFPROCquick
510 ?&FEO7 = &BO
520 ENDPROC (PROGRAM)
900 DEFPROC5IOW
910 ?&DEO7 = ?&0282
920 ENDPROC
Of course, this does not help to speed up programs where the graphic display is used not just drawn, but t helps with those like Persian, in both manuals, where one looks at the results. Times for this are about 34secs on the BBC, SOsecs with Procquick on the Electron or lO5secs unaided.
Voor de Acorn Atom zijn diverse gebruikersgroeps bladen geweest, de volgende heb ik in mijn bezit:
Atom Nieuws (met dank aan Gerard van der Vries)
Jaargang 2, nummer 1
Jaargang 2, nummer 2
Jaargang 2, nummer 3
Jaargang 2, nummer 4
Jaargang 2, nummer 5
Jaargang 2, nummer 6
Jaargang 3, nummer 1
Jaargang 3, nummer 2
Jaargang 3, nummer 3
Jaargang 3, nummer 4
Jaargang 3, nummer 5
Jaargang 3, nummer 6
Jaargang 3, nummer 7
Jaargang 4, nummer 1
Jaargang 4, nummer 2
Jaargang 4, nummer 3
Jaargang 4, nummer 4
Jaargang 4, nummer 5
Jaargang 4, nummer 6
Jaargang 4, nummer 7
Jaargang 5, nummer 1
Jaargang 5, nummer 2
Jaargang 5, nummer 3
Jaargang 5, nummer 4
Jaargang 5, nummer 5
Jaargang 5, nummer 6
Jaargang 6, nummer 1
Jaargang 6, nummer 2
Jaargang 6, nummer 3
Jaargang 6, nummer 4
Jaargang 6, nummer 5
Jaargang 6, nummer 6
Jaargang 7, nummer 1
Jaargang 7, nummer 2
Jaargang 7, nummer 3
Jaargang 7, nummer 4
Atom Ware
Deel 1
Deel 2
Deel 3
Atom ComputerClub Limburg "Bronsgroen Eikeltje"
2e jaargang (=1984) nummer 1
2e jaargang (=1984) onleesbaar
nummer 5, ongedateerd
1985, nummer 1
1985, nummer 2
1985, nummer 3
1985, nummer 4
1985, nummer 5
1985, nummer 6
1986, nummer 1
1986, nummer 2
1986, nummer 3
1986, nummer 4
1986, nummer 5
1986, nummer 6
1987, nummer 1
1987, nummer 2
1987, nummer 3
1987, nummer 4
1987, nummer 5
Diversen
Atom Technical Manual
Ledenlijst Atom Club Limburg 11/04/87
Acorn Nieuws 1982 (bundeling van de eerste jaargang van Acorn Nieuws)
Atom-Ware deel 1 Henk Reinders Vertaling van de hoofdstukken 13-17 van ATOM manual door dolf den hollander
Atom-Ware deel 2 Henk Reinders Hoofdstuk 5-floppy disk controller en hoofdstuk 7-de disas-lijst
Atom extension rom AXR1 instruction manual
Introductory Package instruction manual
schema's ombouwen tv tot monitor
|
