|
Specifikaties
Afmetingen
Breedte 167 mm
Diepte 175 mm
Hoogte 40 mm
Gewicht 350 gram
Microprocessor/Geheugen
Z80 A 3,25 mHz klok
RDM met 8K BASIC vertaler
RAM 1 K bytes intern, extern
uit te breiden tot 16 Kbytes.
Toetsenbord
40 aanraaktoetsen (membraamtype), zowel gebruikt voor het schakelen van de funkties als voor ééntoetsinvoer van standaardopdrachten. Hiermee wordt een equivalent van 91 toetsen bereikt. In de tekenfunktie van grafieken worden hierdoor 20 grafische en 54 negatief beeldvideokarakters mogelijk, die direkt kunnen worden ingevoerd.
Display
Hiervoor wordt een normale televisie (kleur of zwart-wit) gebruikt. Een meegeleverde coaxiale kabel verbindt de ZX81 met de antenne-ingang van het TV-toestel. De display kan 24 regels van 32 zwarte karakters (op een witte achtergrond) afbeelden.
Twee snelheden
De ZX81 kan werken met 2 software keuzesnelheden: SNEL en NORMAAL. SNEL(FAST) is ideaal voor snelle berekeningen. In de NORMALE snelheid (SLOW) zijn met de ZX81 een stilstaand beeld of kontinue bëwegende figuren mogelijk.
Printer
De 8K RDM maakt het mogelijk instrukties
(LPRINT, LLIST en COPY) te sturen naar
de nieuwe Sinclair ZX printer.
Programmering
Programma’s kunnen worden ingevoerd via het toetsenbord of vanuit een cassette- (recorder). Programma’s en gegevens (data) kunnen worden bewaard op cassette, zodat ze niet verloren gaan als de ZX81 wordt uitgeschakeld.
Programmakontrole
De juistheid van een programmaregel wordt bij de invoer gekontroleerd. Wordt daar een foutgekonstateerd, dan verschijnt een teken op die plaats in de regel en verdere invoer wordt onmogelijk. Het foutteken verdwijnt als de fout(en) gekorrigeerd is (zijn).
Slechts regels zonder fouten kunnen in het programma opgenomen worden.
Grafieken
Afgezien van de 20 grafische karakters, spatie en negatief karakter kan de display verdeeld worden in 64 x 44 vakjes, die elk zwart of wit kunnen worden gemaakt volgens programma.
Editing
Een korrektiefunktie stelt u in staat elke programmaregel of invoer, met inbegrip van programmaregelnummers, op elke willekeurige plaats in te voegen, terwijl de regels ook gewist, uitgebreid of ingekort kunnen worden.
Rekenkundige funkties Rekenkundige bewerkingen: +, —, x, ± en exponentiële funkties. Relationale funkties:
=,< >, >,< ,<= en >= kunnen reeksen vergelijken met rekenkundige variabelen op 0 (fout) of 1 (goed) laten uitkomen. Dok de logische funkties AND, OR en NOT leiden tot Boleaanse uitkomsten.
Drijvende komma
De getallen worden opgeslagen in 5 bytes
in binaire vorm met drijvende komma.
Het bereik loopt van ± 3 x 1 -39 tot ± 7 x 1 -38, met een nauwkeurigheid van
9 1/2 decimalen.
Wetenschappelijke funkties
Natuurlijke logaritmes/antilog: SIN, COS, TAN en hun inverses: SOR, ex.
Variabelen
Numeriek: elke letter gevolgd door een
alfanumeriek symbool.
Alfanumeriek: A$ tot Z
FOR-NEXT lussen: A-Z (deze kunnen tot 26 x worden toegepast).
Numerieke reeksen: A-Z.
Alfanumerieke reeksen: A tot Z
Reeksen
Reeksen kunnen multidimensionaal zijn met elementen beginnend bij 1.
Herkennen van vaste uitdrukkingen
De ZX81 kan tijdens het programmeren een volledige uitdrukking, konstant of variabel, herkennen. Door deze voorziening kunt u uitdrukkingen gebruiken in plaats van konstanten; dit is vooral gemakkelijk bij GOTO, GOSUB enz.
Uitvoering van opdrachten
De ZX81 verwerkt elke invoer onmiddellijk, waardoor hij als een elektronische rekenmachine kan funktioneren.
Cassette
De meeste (draagbare) cassetterecorders voor huiskamergebruik kunnen worden aangesloten. De overdrachtsnelheid is 250 baud. De optekenwijze is een geheel eigen systeem, dat niet uitwisselbaar is met andere systemen.
Door het gebruik van cassettes kunnen gegevens en programma’s voor de ZX81 bewaard worden, zodat de gegevens niet opnieuw behoeven te worden ingevoerd wanneer een programma daarna wordt afgewerkt (de programma’s krijgen namen en de ZX81 zoekt de band af tot hij het gewenste programma heeft gevonden). Het verbindingssnoer voor aansluiting met een cassetterecorder heeft een 3,5 mm jack plug. Er worden twee snoeren standaard meegeleverd.
Aansluiting voor extra geheugen
Aan de achterzijde bevindt zich de aansluiting voor de 1 6K RAM ende ZX printer. De aansluiting bevat alle verbindingen met de Z80 A CPU en de voedingslijnen 0 V, +5 V, +9 V, alsmede de geheugenkeuzelijnen.
Voeding
De ZX81 heeft een gelijkstroomvoeding nodig van 7 â 1 1 V, bij 420 mA. De 5 V spanningsstabilisator is ingebouwd. De ZX81 wordt kompleet met voeding geleverd.
TV-NORM
De ZX81 is ontworpen voor aansluiting op
een televisie met UHF-ontvangst
(kanaal 36), 625 beeld lijnen.
Nieuwe Sinclair produkten
16K RAM
De nieuwe RAM-module is een extra elektronisch geheugen in een kompakte behuizing. De module kan zowel op de ZX81 als op de ZX80 aangesloten worden en is geschikt voor het opslaan van programma’s en andere gegevens.
De afmetingen van de module zijn ca. 76 x 76 x 32 mm. De RAM past in de bestaande opening aan de achterzijde van de ZX81 en de ZX80 via een konnektor. Er is geen extra voeding voor nodig.
8K BASIC ROM
De nieuwe 8K BASIC ROM, die in de Sinclair ZX81 gebruikt wordt, is verkrijgbaar voor bezitters van een ZX80 als een vervangingsonderdeel.
De geavanceerde mogelijkheden van de ZX81 zijn dan ook beschikbaar voor de ZX80, inklusief de mogelijkheid tot het sturen van de Sinclair printer, maar zonder de mogelijkheid van het “tekenen” van bewegende figuren.
De ROM-chip wordt geleverd met een nieuwe toetsenbordplaat, die over de oude gelegd kan worden (een werkje van een paar minuten) en een nieuwe handleiding.
Sinclair ZX-programmatuur
De momenteel leverbare software op cassette bevat o.a. programma’s op het gebied van opleidingen, spelen en zaken-/huishoudadministratie.
Sinclair ZX printer
De printer is speciaal ontworpen voor gebruik met de ZX81 (en de ZX80 met 8K BASIC ROM) en heeft alle alfanumerieke symbolen over 32 posities per regel. De komplexe grafieken kunnen worden afgedrukt. Als speciale mogelijkheid is er o.a. de COPY-funktie, die alles wat op het TV-scherm staat, afdrukt zonder dat daarvoor nadere instrukties nodig zijn. Levering eind 1981 , prijs ca. f 450,—. |
De onlangs aangekondigde ZX8O personal computer is wel de goedkoopste, met BASIC uitgevoerde, computer van dit moment.SINCLAIR brengt hem in Engeland voor 79,95 pond in kit vorm, terwijl voor de gebouwde uitvoering 99,95 pond wordt gevraagd.
Voor dit bedrag krijgt men een rond de 780-1 (Z80) ge bouwd systeem in een keurige kast.
Het geheel omvat keyboard, video controller met RF modulator, cassette interface, BASIC interpreter in ROM en 1 k byte RAM werkgeheugen.
De benodigde 9V - 600 mA voeding is niet in de prijs begrepen.
Op het niet robuust aandoende keyboard van deze kleine computer zijn boven de toetsen de BASIC keywords afgedrukt. Door gebruik te maken van de shift toets kan men zo doende m.b.v. het indrukken van één toets het gewenste keyword invoeren.
Door de hiermee uitgespaarde geheugenruimte, is volgens SINCLAIR het aanwezige 1 k RAM equivalent aan 4 k RAM in een ander systeem. Met een extra kaart kan het RAM ge heugen tot 4 k bytes worden uitgebreid.
De aanwezige BASIC is voor een goedkoop systeem redelijk uitgebreid, en omvat onder meer: RND, PEEK, POKE, USR, FOR/NEXT en strings. Voorts is een timer aanwezig, welke door het programma kan worden bestuurd.
De video uitgang is geschikt voor een normale TV; op een veld van ca. 32x20 kunnen, naast normale karakters, ook 22 grafische tekens zichtbaar worden gemaakt.
Ook is reverse video mogelijk.Ter ondersteuning wordt, naast een 96 pagina’s tellend manual, een BASIC cursus meegeleverd. (los manual kost 5 pond)
De import voor Nederland.wordt verzorgd door:
ROTOR in Den Dolder. De prijzen waren bij het ter perse gaan van de Nieuwsbrief nog niet vastgesteld.
Science of Cambridge Ltd, tel. 0223-3 11488
6 Kings Parade, Cambridge CB2 1SN, Great Britain
Enige tijd geleden stond de pers weer bol van de verhalen, dat het slecht ging met de firma Sinclair. Het publiek zou uitgekeken zijn op de vindingen van Sir Clive Sinclair, de Engelse uitvinder die altijd wat anders wil dan anderlei. Gelukkig was de redding nabij, en werd Sinclair’s firma overgenomen door kranten magnaat Robert Maxwell. Het is niet de eerste keer dat Sinclair in op spraak is gekomen en het zal vast ook niet de laatste zijn.
Sir Clive Sinclair is een eigenzinnig mens, die zaken op een onconventionele manier aanpakt Waar andere leveranciers de gebaande wegen volgen pakt Sinclair een machete om een eigen weg te banen Dat hij dan voor onoverkomelijke obstakels kan komen te staan is een bekend en vaak ingecalculeerd risico
Vooral op computergebied is het soms beter, om niet al te veel aftewijken van de geldende standaards. Een schrijnend voorbeeld van hoe het mis kan gaan hebben we enige jaren geleden kunnen zien aan de Nederlandse firma Holborn. Dit was een jong bedrijf, op- gezet door een aantal voormalig studenten van de TH Twente. Zij maakten hun eigen microcomputer, voorzien van een geheel eigen besturingssysteem. Op een gegeven moment bleek, dat de markt hier niet van gediend was, en het bedrijf ging failliet. Een miljoenenstrop, niet alleen voor de eigenaren maar ook voor de diverse geldschieters.
Anders doen
Het lijkt wel, of Clive Sinclair het alleen leuk vindt om een produkt op de markt te brengen, wanneer dat volkomen anders is dan bestaande produkten. In de jaren zestig verbaasde hij vriend en vijand al door op de markt te komen met een zeer kleine radio. Het toestelletje was niet veel groter dan een doos- je lucifers en voor die tijd was het een wereldwonder.
Enige tijd later was het weer raak: een nieuw produkt van Sinclair zag het levenslicht. Nu was het een versterker, van redelijke kwaliteit, die niet groter was dan een doos sigaren. Sinclair Electronics, zoals de firma toen heete, voer er wel bij . Het publiek zag wel wat in de produkten. Dit duurde net zolang, totdat andere fabrikanten ook de kant van de miniaturisatie op gingen. Sinclair was zijn tijd eigenlijk ver vooruit en zoals dat meestal gaat met pioners worden zij overvleugeld door de nakomers.
In plaats van bij de pakken neer te zitten zon Sinclair op wraak en hij meende zijn kans gevonden te hebben op het gebied van horloges, Hij presenteerde de Black Watch een van de eerste digitale polshorloges ter wereld. Het had zo mooi kunnen zijn, doch helaas: het horloge was geen lengte commercieel leven beschoren. Iets beter ging het met een volgende ontwikkeling, de Sinclair Executive geheten Dït was een rekenmachine die was ondergebracht in een klein plat langwerpig doosje. De machine werkte met een precise van 5 cijfers, waar bij zelfs enkele goniometrische functies uitgerekend konden worden. Hier- voor was wel een behoorlijke rekentijd nodig. Het berekenen van een sinusfunctie nam in de regel meer dan 1 minuut in beslag.
De Executive was een rekenmachine in zakformaat, met navenant kleine toetsen. De uitlezing werd verzorgd door een klein meercijferig LED-display. Door een gekleurd plastic voorzetschermpje kregen de cijfers echter een gemene paarse kleur, die na een tijdje pijn ging doen aan de ogen.
Ook de Executive verdween na enige tijd van de markt, als gevolg van de betere produkten die door de concurrentie werden aangeboden. Sinclair kennende wist men, dat er binnen korte tijd weer iets stond te gebeuren.
Computers
Dat ‘iets’ bleek een computer te zijn die de naam MK-14 droeg. Sinclair was de uitvinder van de MK de marketing werd verzorgd door de firma Science of Cambridge. Hart van de machine was de SC/MP microprocessor van National Semiconductor. In die tijd, zo rond het eind van de jaren 70, behoorde de SC/MP tot het rijtje bekende 8- bit microprocessoren.
De MK-14 bezat een werkgeheugen met een capaciteit van 256 byte, wel iets minder dan de 256 kilobyte waar mee hedendaagse computers zijn uit gerust. Het toetsenbord was geschikt om hexadecimale getallen in te geven. De programma’s dienden uiteraard in machinetaal geschreven te worden. Geheugenuitbreiding was ook al mogelijk: er kon een extra hoeveelheid van 256 byte worden bijgeplaatst.
De MK-14 werd in de begintijd geleverd als een bouwpakket, voor een prijs onder de 200 pond sterling. Het koperspubliek bestond voornamelijk uit hobbyïsten en knutselaars, Voor de zelfbouwers waren er mogelijkheden genoeg. Door een extra bouwpakketje te kopen kon een interface worden gemaakt voor een gewone cassetterecorder. De programma’s konden daarop worden opgeslagen zodat niet steeds ieder programma opnieuw hoefde te worden ingetypt als de machine was uitgezet. De MK-14 was een aardig en goedkoop machientje om kennis te maken met machinetaal, doch wie ‘echt’ wilde computeren ging daarvoor naar een andere leverancier. In die tijd was de keuze nog erg beperkt: De Apple II, de PET en de TRS-80.
ZX-serie
In 1980 kwam Sinclair zelf met een microcomputer op de markt, de roemruchte ZX-80. deze micro was opgebouwd rond de Z80 microprocessor , De computer was ondergebracht in een platte wit met blauwe behuizing met bovenop een verhoging die veel weg had van een geschutskoepeltje.
Het toetsenbord (als we het tenminste zo mogen noemen) vormde een vast onderdeel van de behuizing. De toetsen zelfwaren van het membraantype, een techniek die ook vaak bij rekenmachines werd toegepast Voor een computer is een dergelijk toetsenbord wat minder geschikt. De gebruiker kon niet goed voelen wanneer een toets was ingedrukt, er dit kon aanleiding geven tot menige fout, Er was wel een andere methode of te zien of een toets werd ingedrukt namelijk door gewoon naar het beeldscherm te kijken, Bij iedere toetsaanslag flikkerde het beeld In de praktijk werkte dit uiteraard minder prettig.
De ZX 80 kon in Basic worden geprogrammeerd, hoewel met beperkingen.
Gerekend kon er alleen worden met gehele getallen De deling van 20 en 3 gaf dan ook als resultaat het getal 6. Intern werd gewerkt met een karakter- representatie die totaal afwijkt van de ASCII-standaard Ook de interne organisatie van het geheugen deed wat vreemd aan.
Een behoorlijk rijtje negatieve punten, maar daar stond tegenover dat voor een zeer laag bedrag eer computer aangeschaft kon worden, die in Basic te programmeren was.De uitvoer van gegevens gebeurde op een TV- scherm, en voor opslag van programma’s en gegevens kon een cassetterecorder worden gebruikt.
Aanvankelijk dacht men, dat de naam zx 80 was afgeleid van de gebruikte Z80 nncroprocessor. De opinie veranderde in 1991 toen de ZX 81 werd gelanceerd. kon het getal in de naam van de computer soms slaan op het jaartal In vergelijking met zijn voorganger zag de ZX-81 er wat professioneler uit. Het toetsje was iets groter, waarbij ook meer functies per toets aanwezig waren In de machine zelf had een totale kaalslag plaatsgevonden. Bevatte de ZX 80 nog zo’n 15 chips, in de ZX-8l was dit aantal teruggebracht tot slechts 4. Daaronder bevonden zich de processorchip een RAM-IC van 1 kilobyte, een 8 kilobyte ROM en een speciaal Ic waarvan de functie niet direct duidelijk was.
Nader speurwerk wees uit, dat deze chip speciaal op recept van Sinclair was gebakken, Het vermoeden rees, dat Sinclair de IC’s uit de ZX-80 op één hoop had geveegd, hun functies had gegroepeerd en hiervoor een maat werkchip had laten maken. de ZX-81 was zowel in de vorm van een bouw pakket als kant-en-klaar leverbaar, In de kleinste versie had de ZX-81 een werkgeheugen van 1 kilobyte. Voor een beetje programma was dit veel te weinig. Een uitkomst werd geboden door geheugenuitbreidingen waar mee de capaciteit kon worden ver groot tot 16 kilobyte en meer.Spectrum
Wie verwachtte, dat Sinclair in 1982 met de ZX-82 zou komen, kwam bedrogen uit. Het hele jaar kwamen er geen nieuwe machines uit de stal van Sinclair. Het jaar daarop was het wel raak, en wel in de vorm van de ZX-Spectrum, die al wat meer op een ‘echte’ computer begon te lijken. Ook hier werd weer gekozen voor de Z80 als processor.
Het toetsenbord was, verrassend, op dezelfde manier opgebouwd als dat van de ZX-81. Ook weer membraan schakelaars. Alleen bij de Spectrum waren de contacten voorzien van een heuse toets, Alle toetsen tezamen waren op een rubber matje gemonteerd. Hoewel het toetsenbord er aan de buitenkant redelijk uitzag, voldeed het in de dagelijkse praktijk toch minder. De toetsen hadden volgens veel gebruikers ‘geen gevoel’ en het duurde ook niet lang voordat een apart opzettoetsenbord werd geconstrueerd Toch bleef ook dit een noodoplossing
Het werkgeheugen van d Spectrum had een minimale grootte van 16 kilo- byte, uit te breiden tot 48 kilobyte. Alle RAM-chips vonden een plaatsje in de behuizing, dit in tegenstelling tot de ZX-80 en 81, waar de geheugenuitbreidingen extern werden aangesloten De Spectrum bezat mogelijkheden voor kleur, en voor grafieken met een hoog oplossend vermogen. De beide voorgangers konden slechts en zwart/wit beeld produceren, Ruwe grafieken, met een lage resolutie, waren wel mogelijk op de ZX-81,
Quantuxn Leap De hiervoor beschreven microcomputers waren voornamelijk bedoeld voor gebruik in de huiselijke kring, home-computers dus. Voor de zakelijke gebruiker had Sinclair in feite weinig te bieden, hoewel er heel wat kleine bedrijfjes waren en nog zijn, die hun boekhouding ‘doen’ op een ZX-Spectrum of op de later verschenen Spectrum-plus, Aan deze situatie kwam vorig jaar een eind door de introductie van de QL Deze letters staan voor de Engelse term Quantum Leap die vrij met ‘grote sprong worden vertaald. Het hart van do QL wordt gevormd door de 68000 microprocessor van Motorola, Op de QI wordt gewerkt met een Ba sic versie die zeer veel mogelijkheden biedt Zo is het mogelijk pro aan te roepen, een eigenschap die men eerder aan Pascal zou toedichten, De leverbaarheid van de QL is in ons land lange tijd een probleem geweest,
Software
Wil men een computer zinvol gebruiken, dan is software noodzakelijk, Voor de eerdere microcomputers van Sinclair is een grote hoeveelheid software geschreven, Vooral spelletjes voeren daarbij de boventoon, Bij de QL ligt de situatie iets minder gunstig, want software is nauwelijks te krijgen Wie in de winkel gaat kijken, zal hooguit een paar verschillende programmas kunnen vinden, Er is ondermeer een assembier en een schaakprogramma. Wie denkt dat het alleen in ons land zo matig gesteld is met de verkrijgbaarheid komt bedrogen uit. In het land van herkomst is de situatie vrij- wel hetzelfde. Menig winkelier in Londen moet op de vraag of hij software voor de QL in voorraad heeft een negatief antwoord geven.
In feite hebben we hier te maken met een vicieuze cirkel. De ontwikkelaars van software zullen pas beginnen te schrijven, als van een bepaald type machine voldoende exemplaren ver kocht zijn. De toekomstige kopers van die machine zullen echter pas tot aan schaf overgaan, als er voldoende software voor die machine beschikbaar is. Een huizenhoog dilemma.
Doorgaan
En Clive Sinclair zelf, heeft hij soms stil gezeten? Nee hoor, we hadden eigenlijk ook niet anders verwacht, Ïn het begin van de jaren 80 kwam hij ook nog eens met een echte zaktelevisie op de markt, Dit apparaatje bezit een beeld- scherm met een diagonale afmeting van 5 centimeter, Het scherm was overigens niet dikker dan 5 millimeter.
Tussen de bedrijven door annonceerde Sinclair tevens een persoonlijk vervoermiddel in de vorm van een elektrisch aangedreven driewieler. In dit apparaat is net voldoende ruimte voor één persoon.
De markt heeft merkwaardig gereageerd op deze nieuwste vinding van Sinclair, Het publiek was verdeeld in twee kampen. Het ene zag wel wat in het revolutionaire vervoermiddel, de andere groep vond het een absurde machine.
Toen de winter begon schreef een Britse krant het volgende: Er is 5 centimeter sneeuw gevallen en wij hebben gehoord, dat diverse bezitters van de sinclair driewieler spoorloos in sneeuwlaag zijn verdwenen....
Men mag Clive Sinclair een eigenwijs sujet vinden, feit blijft dat hij innovatief bezig is. Wie weet wat voor computer hij in de komende tijd nog weet uit denken Op Sinclair zou het spreekwoord van toepassing zijn dat ‘alle dode vissen met de stroom meegaan.
Richard A. Keijzer
|
